| Ilgın Şivesi |
|
ILGIN'DA YAYGIN OLAN EVLENME İLE İLGİLİ ATASÖZLERİ “Altın taht yaptırdım altın baht yaptıramadım. ” “At, avrat, silah yiğidin bahtına. ” “Evlenenle, ev yaptıranın kefili Allah' tır. ” “Harman yel ile düğün el ile “ “Gelin çıkmadık ev olur, ölü çıkmadık ev olmaz. ” “Beslemeden kadın gül ağacından odun olmaz. ” “Düğünde zurna, hamamda kurna beğenmez. ” “Kız kucakta çeyiz bucakda. ” YAYGIN OLAN DEYİMLER Ağzı kara Avucunu yala Diline virdetmek Buldukca bunar Ecinli devesi Ebenin hörekesi Yalak şalak Yürek gakgını olmak Hamur yazmak Lala paşa eğlendiriği Cıngıllı Hakkının davulu Ören gukkusu Gay etmek Zıttına gitmek Düşe yazmak Yakıp yıkmak Göğnü bulanmak Müzma hal etmek Vesveseye kapılmak Yüzü yerde olmak YAYGIN OLAN DİLEKLER Allah birini bin etsin Hacı karısı ol Allah iki iyilikten birini versin Oğlu ile ordu kızı ile komşu olsun Elin kolun zeval görmesin Kabrin cennet olsun YAYGIN OLAN BEDDUALAR Gıranlar giresice Boyu devrilesice Boynu altında kalasıca İki cihanda yüzü kara çıkasıca Adın kara yerden çağrılsın İki elin yanına gelsin Odun ocağın kör kalsın Yurtsuz yuvasız kalasın Mus mundar şişesin Ekmeğini itler, yakanı bitler yesin YAYGIN OLAN ATASÖZLERİ Atta karın yiğitte burun Çobana verirsen kızı, ya koyun güttürür ya kuzu Kel başa şimşir tarak Anası ölen hanım, babası ölen bey olur. Arı yuvasına kazık sokulmaz. Alemin şaşkını beyaz giyer kış günü Oturduğu ahır sekisi çaldığı İstanbul türküsü Oturduğu bayır ile sırt, konuştuğu vırt ile zırt Benim derdim inek ile dana, senin derdin selvi ile suna. PEKİŞTİRMELER Ebil gabıl Yeldir yeldir Yalap şalap Cıvıl cıvıl İcik icik Afa cafa Gatın gatın Acık acık Gımıl gımıl Gıyır gıyır Gıcır gıcır Efil efil İnim inim Yavşak yavşak BENZETMELER Sergi gibi Kapçık gibi Tahta kurusu gibi Kıyamet gibi Selvi gibi Deli kızın donu gibi Gımıl gibi Gangal dikeni gibi Sakız gibi YÖRESEL KELİMELER Anlı gabana : Anlının ortasına Aykırı : uygun olmayan Abdeslik:Eski tip lavabo Badaşamamak : Anlaşamamak Bıdırdaşmak: Konuşmak Böğürmek :Yüksek sesle konuşma Böttürmek: Ateşte közleme Böğemek : Akan suyun önünü kapatmak Cırmalama : Tırmalama Cebelleşmek :İnatlaşmak Culluk : Hindi Cingan : Çingene Cırcır :Fermuar Cazı :Cadı Cımbıldatmak: Sulu bir şey sallamak Cıngıldak : Çan Cıbartmak :Çok dövmek Combalak gılmak :Takla atmak Çarçur etmek : Çok harcamak Çalmak : Sürmek Çömmek : Oturmak Çezmek :Çözmek Çırpıştırmak : Döğmek Darmadağın : Dağınık Dinelmek : Dikilmek Dümbelek : Darbuka Dizlik : Uzun paçalı iç giysisi Debelenmek : Yuvarlanmak Diline virdetmek : Diline dolamak Emişik : Süt kardeş Fıydırmak : Fırlatmak Gıynaşık : Aralık Gakılı : Dolu Gay etmek : Kusmak Gatın gatın : Defalarca tembih etmek Gına gelmek : Bıkkınlık Gapçık :Kabuk Gülüş çığrış : Güle oynaya Gardaş : Kardeş Gözlerini belertmek : Kızgın kızgın bakmak Gıncımak : Oyun bozanlık yapmak. Gızınmak : Isınmak Ganırmak : Laf anlamıyan Gömgök : Yemyeşil Garnı burmak : Kıskanmak Hengame :Ana baba günü Hoydur : Avare gezmek Hayat : Avlu boşluğu Haşırdamak : ses çıkarmak Hinçi : Şimdi Halva :Helva Iccak : Sıcak Ibrık : Su kabı Ingıraz etmek : Hastalıktan kurtulamamak. İçine dammak : Malum olmak İkrah etmek :Tiksinmek İndim : Görüş Kelem : Lahana Kösülmek :Yorulmak Kaykılmak :Yorulmak Kapaklanmak : Yüz üstü düşmek Kiyat :Kağıt Löpürdetmek :Sesli içmek Lilek :Leylek Lağap : Lakap Laylon :Naylon Mıncıklamak : Sıkıştırmak Makat : Çamur sıva Mahna bulmak : Ayıplamak Nakıs : Aykırı Naçar : Çaresiz Nacak : Balta Öseet : Hemen derhal anında Okumak : tilavet etmek Olduğu kadar :Yarım yamalak Öğür olmak :Birine bağlanmak Ondan keri : Ondan sonra Pavkırmak :Sinirli sinirli bağırmak Piskevit :Biskuvi Pösteki :Post Pek etmek : Kapatmak Peşkir :Havlu Pazı : Hamur yumağı Pısmak :Sinmek Piyazlama :Yağ çekmek Sındı : Makas Seğirtmek : Koşmak Sağacak ; Saç ayağı Su goy vermek :Sözünden dönmek Soğuklamak : Üşütmek Sürgüç :Temizlik bezi Sıyrılıvermek : İlgilenmemek
|